Zasady etyki i praktyki zawodowej tłumaczy przysięgłych

Praca tłumacza przysięgłego wiąże się z dużą odpowiedzialnością. Od osoby pełniącej tego typu funkcję wymaga się nie tylko gruntownej znajomości danego języka obcego, ale również nieposzlakowanej opinii zawodowej. Jako osoba zaufania publicznego musi wyróżniać się takimi kompetencjami miękkimi jak np. lojalność wobec klientów, bezstronność czy staranność w wykonywaniu powierzonych mu obowiązków.

Zasady etyki zawodowej

Dokumentem regulującym kwestie związane zarówno z etyką, jak i praktyką zawodową jest Kodeks tłumacza przysięgłego. W pierwszych ze wskazanych zakresów autorzy opracowania wymienili 15 podstawowych zasad i definicji, do których przestrzegania zobowiązuje się każdy tłumacz przysięgły. W wytycznych uwzględniono następujące kwestie:

  • godność tłumacza jako osoby zaufania publicznego (paragraf 1);
  • obowiązki tłumacza związane z realizacją zleceń: zachowanie bezstronności (paragraf 3) oraz staranności i wierności (paragraf 2); terminowe wykonywanie tłumaczeń i bezzwłoczne zawiadamianie zleceniodawcy o niemożności ukończenia tłumaczenia np. w związku z chorobą (paragraf 5); przestrzeganie tajemnicy zawodowej (paragraf 6); korzystanie z pomocy warsztatowych oraz konsultacji ze znawcą danej tematyki (paragraf 8); obowiązek udzielenia pomocy w sytuacji losowej (paragraf 10);
  • prawa tłumacza: uzasadniona odmowa tłumaczenia (paragraf 4); poproszenie zleceniodawcy o udostępnienie materiałów pomocniczych (paragraf 9); zwrócenie się z prośbą o pomoc do rodowitego znawcy języka specjalistycznego (paragraf 11); prawo do wynagrodzenia (paragraf 12);
  • obowiązki tłumacza związane z rozwojem zawodowym i relacjami koleżeńskimi: konieczność doskonalenia kwalifikacji (paragraf 7); obowiązek dzielenia się wiedzą (paragraf 13); przestrzeganie solidarności koleżeńskiej (paragraf 14) oraz międzynarodowej (paragraf 15).

Autorzy zwrócili uwagę m.in. na to, że tłumacz nie może rozpowszechniać żadnych informacji, które zdobył w toku wykonywania swoich obowiązków służbowych. Ponadto ponosi wyłączną odpowiedzialność osobistą za sposób zabezpieczenia danych. Z kolei sednem zasady o bezstronności jest konieczność pozostania neutralnym zarówno wobec zleceniodawcy, jak i osób, które można w jakikolwiek sposób powiązać z danym tekstem (np. są jego autorami lub treść traktuje o nich).

Zasady praktyki zawodowej

Drugi dział Kodeksu poświęcono na omówienie kluczowych zasad związanych z praktyką zawodową. W tej części autorzy wyjaśnili np. podstawowe definicje dokumentów (paragraf 17), przybliżając charakterystykę dokumentów urzędowych, firmowych, prywatnych, a także niesygnowanych. Wskazali również, że przedmiotem tłumaczenia przysięgłego (paragraf 16) może być np. poświadczony odpis dokumentu lub tekst w formie kserokopii. Kolejne poruszane kwestie dotyczą: znamion dokumentów (paragraf 18), definicji oryginału (paragraf 19) czy sposobu poświadczenia zgodności tłumaczenia z oryginałem dokumentu (paragraf 20).

Ta część Kodeksu jest bardziej rozbudowana niż dział pierwszy. Zasad etyki zawodowej znajdziemy w nim 15, natomiast praktyki zawodowej – ponad 40. Tak dokładne instrukcje mają zapobiegać pojawieniu się jakichkolwiek wątpliwości związanych z procedurą realizacji tłumaczenia pod względem formalnym, stylistycznym oraz gramatycznym. Praca tłumacza przysięgłego bywa łatwiejsza i jednocześnie bardziej uporządkowana właśnie dzięki regułom dotyczącym m.in. tłumaczenia nazw czy adresów, zasad dodawania własnych komentarzy czy sposobu potwierdzenia wiarygodności tłumaczenia dokumentu. Z kolei zleceniodawcy zyskują pewność, że przekład został wykonany zgodnie z obowiązującymi normami i w związku z tym można go wykorzystać w toku spraw sądowych bądź urzędowych.

Zarówno do zasad etyki, jak i praktyki zawodowej musi stosować się każdy tłumacz przysięgły. Oprócz dużej odpowiedzialności, jaką trzeba codziennie ponosić, należy też cały czas mieć na uwadze konieczność podnoszenia swoich kwalifikacji oraz przestrzegania blisko 60 innych, równie ważnych reguł.

 

Ostatnie posty
Organizacje zawodowe zrzeszające tłumaczy przysięgłych języka niderlandzkiegopraca tłumacza przysięgłego w krajach beneluxu